Hakan Kaplan 
Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yürütülen çalışmalar sonucunda, geçen yıl elde edilen kazançlara dair beyanname verme sürecinde tarihi bir rekor kırıldı. Toplamda yaklaşık 5,5 milyon vergi beyannamesi verilerek, 401 bin mükellef ilk kez beyanname sunma deneyimi yaşadı.
Bakanlık kaynaklarına göre, ticari, zirai ve mesleki faaliyetleri nedeniyle gerçek usulde vergilendirilen mükellefler ile geliri yalnızca ücret, kira, menkul sermaye iradı veya diğer kazançlardan oluşan mükellefler için beyanname dönemi sona erdi. Milyonlarca mükellef, Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından geliştirilen Hazır Beyan Sistemi’ni kullanarak kazançlarını beyan etti. SMS bilgilendirmeleri, kamu spotları, eğitici videolar ve çağrı merkezi hizmetleri gibi destekleyici içerikler sayesinde beyanname sayısında ve toplanan vergi tutarlarında önemli artışlar kaydedildi.
Mart ayı boyunca devam eden beyan dönemi içinde, ticari, zirai ve serbest meslek kazancı olan mükelleflerden 2 milyon 899 bin beyanname verildi. Bu sayılar, geçen yıl 2 milyon 747 bin, 2024 yılında ise 2 milyon 604 bin olarak kaydedilmişti. Son üç yıl içinde beyanname verme sayısında dikkat çekici bir artış gözlemlendi. Ticari, zirai ve serbest meslek kazancı elde eden mükellefler tarafından verilen beyanname sayısı son üç yılda yüzde 11 artış gösterirken, beyan edilen gelir matrahı ise 2023 yılı için 270,4 milyar lira, 2024 yılı için 512,9 milyar lira ve 2025 yılı için 897,3 milyar liraya ulaştı. Üç yıllık dönemde beyan edilen toplam matrahda yüzde 232’lik bir artış gerçekleşti.
Hazır Beyan Sistemi üzerinden kira, ücret ve menkul sermaye iradı gibi gelir elde eden 2 milyon 558 bin mükellef de beyanname sundu. Bu mükellefler, toplamda 1 trilyon 458 milyar lira matrah beyan etti ve hesaplanan vergi tutarı 446 milyar liraya yükseldi. Buna göre, beyan edilen matrahta geçen yıla oranla yüzde 70, bir önceki yıla göre yüzde 265 artış yaşandı. Hesaplanan vergi tutarındaki artış ise geçen yıla göre yüzde 67, bir önceki yıla göre ise yüzde 252 olarak belirlendi.
Öte yandan, geçmişte gelir elde etmesine rağmen beyanname vermeyen mükelleflere yönelik yapılan çalışmalar neticesinde yılbaşından itibaren 37 bin beyanname daha verildi. GİB verilerine göre, 2024 yılında 4,4 milyon ve geçen yıl yaklaşık 5 milyon beyanname verilmişken, bu yıl verilen toplam beyanname sayısı 2024 yılına kıyasla yüzde 24 artarak 5 milyon 457 bin ile rekor seviyeye ulaştı. 2023 yılında elde edilen gelirler için beyan edilen toplam gelir vergisi matrahı 669 milyar lira, 2024 yılı için 1 trilyon 370 milyar lira iken, bu yıl 2 trilyon 355 milyar liraya yükseldi. Hesaplanan vergi tutarı ise 2023 yılı için 202 milyar lira, 2024 yılı için 411 milyar lira olarak kaydedildi. Bu tutar, geçen yıl elde edilen kazançlar için üç yıllık dönemde yüzde 247 artış göstererek 702 milyar liraya ulaştı. Bu sonuçlar, mükelleflerin vergiye gönüllü uyumda artış gösterdiğini ortaya koyuyor.
2025 yılı itibarıyla 401 bin mükellef ilk kez kira, ücret, menkul sermaye iradı ve diğer kazançlarla ilgili mükellefiyet tesis ederek beyanname verdi. Beyan dönemi sonrasında, GİB, beyannamesini zamanında veren mükelleflere teşekkür SMS’i gönderdi. Başkanlık, 2025 yılında gelir elde eden ve yapılan hatırlatmalara rağmen beyanname vermeyen mükellefleri tespit etmek için çalışmalara başladı. Bu mükelleflerin bilgileri, haklarında cezalı işlem yapılmak üzere vergi dairelerine iletilecek. Vergisini ödemek isteyen mükelleflerin Dijital Vergi platformunu kullanmaları teşvik ediliyor.
